محمد باقر ملكيان

110

علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )

را از سينه‌هاى حافظين و از جريده‌ها و تخته‌پاره‌ها ، و پوست حيوانات جمع آورى نمود و آن را در نزد حفصه دختر عمر ، همسر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گذاشت . ريشه و مصدر اصلى اين دو تاريخ ، رواياتى است كه اينك از نظر خواننده مىگذرد . بخارى در صحيح خود از زيد بن ثابت نقل مىكند كه گفت : در روزهايى كه جنگ يمامه اتفاق افتاد ابى بكر به طلب من فرستاد وقتى به نزد او رفتم ديدم عمر بن خطاب هم آنجاست . ابى بكر گفت : عمر نزد من آمده مىگويد : واقعه يمامه حافظين قرآن را درو كرد و من مىترسم كه جنگ‌هاى آينده نيز ما بقى آنان را از بين ببرد ، و در نتيجه بسيارى از قرآن كريم با سينه حافظين آن در دل خاك دفن شود ، و نيز مىگويد من به نظرم مىرسد دستور دهى قرآن جمع آورى شود . من به او گفتم : چگونه دست به كارى بزنم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نكرده است ؟ عمر گفت : اين كار به خدا كار خوبى است . و از آن به بعد مرتب به من مراجعه مىكرد و تذكر مىداد تا آن‌كه خداوند سينه‌ام را براى اين كار گشاده كرد و مرا جرأت آن داد ، و نظريه‌ام برگشت و نظريه عمر را پذيرفتم . زيد بن ثابت مىگويد : كلام ابى بكر وقتى به اينجا رسيد به من گفت : تو جوان عاقل و مورد اعتمادى هستى و در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله وحى الهى را براى آن جناب مىنوشتى ، تو بايد جستجو و تتبع كنى و آيات قرآن را جمع‌آورى نمايى . زيد مىگويد : به خدا قسم اگر دستگاه ابى بكر به من تكليف مىكرد كه كوهى را به دوش خود بكشم سخت‌تر از اين تكليف نبود كه در خصوص جمع‌آورى قرآن به من كرد ، لذا گفتم چطور دست به كارى مىزنيد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله خود نكرده است ؟ گفت : اين كار به خدا سوگند كار خيرى است .